

Kiến thức kỹ thuật cơ bản về xây dựng, chống thấm, camera, máy phát điện là nền tảng mà hầu hết gia đình sớm muộn cũng phải dùng đến. Chúng tôi hay nhận được tin nhắn từ bạn đọc: nhà thấm dột kéo dài không dứt, camera lắp xong vẫn có góc chết, hoặc máy phát điện mua về mới phát hiện công suất không đủ tải. Bạn không cần học một khóa kỹ sư để tránh những chuyện này. Chỉ cần nắm vài nguyên tắc nền tảng là đã đỡ tốn kém và đỡ mất thời gian rất nhiều. Trong bài này, đội ngũ chúng tôi gom lại những kinh nghiệm thực tế qua nhiều dự án, viết theo cách dễ làm theo cho người không chuyên.
Vì sao nên hiểu kiến thức kỹ thuật cơ bản trước khi xây hoặc sửa nhà

Có một gia đình ở quận Bình Thạnh từng nhờ chúng tôi tư vấn khi cải tạo tầng trệt thành mặt bằng cho thuê. Chủ nhà giao hết cho thợ, gần như không hỏi về vật liệu hay tiến độ. Sáu tháng sau, trần bắt đầu ố vàng vì nước thấm từ sân thượng, còn camera lắp sẵn lại bỏ sót khu vực chân cầu thang. Phải sửa lại, chi phí tốn thêm khoảng một phần ba so với ban đầu.
Chuyện này không hiếm. Khi chủ nhà hiểu sơ về vật liệu, quy trình thi công và cách bố trí thiết bị, họ sẽ đặt đúng câu hỏi cho thợ. Bạn không cần giỏi như kỹ sư. Chỉ cần biết đâu là chỗ dễ phát sinh lỗi, và hạng mục nào không nên cắt giảm để tiết kiệm.
Vì vậy, chúng tôi luôn khuyên khách hàng dành chút thời gian tìm hiểu trước khi bắt tay vào sửa hay xây mới. Việc này giúp bạn chủ động hơn khi làm việc với nhà thầu, và giảm khả năng bị đổ lỗi hay phát sinh chi phí không rõ nguyên nhân.
Nền tảng xây dựng: móng, tường và vật liệu cần lưu ý

Móng là phần quan trọng nhất nhưng lại bị bỏ qua nhiều nhất, vì nằm dưới đất và không ai nhìn thấy. Với nhà phố từ hai tầng trở lên, nên khảo sát địa chất trước khi đổ móng, nhất là ở khu đất yếu hoặc sát kênh rạch. Chúng tôi từng gặp trường hợp bỏ qua khâu này, và sau ba năm tường nhà bắt đầu nứt vì lún không đều. Sửa lại lúc đó tốn kém hơn rất nhiều so với khảo sát ban đầu.
Về tường, cần phân biệt rõ tường chịu lực và tường ngăn. Tường chịu lực không nên đục tùy tiện để đi ống nước hay dây điện, vì có thể ảnh hưởng đến kết cấu chung. Khi cải tạo nhà cũ, bạn nên hỏi kỹ đơn vị thi công xem bức tường định đục có phải tường chịu lực hay không.
Vật liệu cũng là chỗ dễ bị thay đổi chất lượng nếu chủ nhà không nắm thông tin. Một số điểm bạn có thể để ý:
- Xi măng và cát nên rõ nguồn gốc. Cát nhiễm mặn thường khiến tường ẩm mốc về sau.
- Thép phải đúng mác theo bản vẽ kết cấu. Giảm số lượng thép để tiết kiệm là một trong những lỗi nguy hiểm nhất.
- Gạch xây nên có độ hút nước phù hợp. Loại quá xốp dễ gây nứt chân chim.
Chúng tôi không khuyến khích chủ nhà tự mua vật liệu rồi thuê thợ làm theo, vì mỗi hạng mục có tỷ lệ phối trộn khác nhau. Tuy vậy, hiểu những điều này sẽ giúp bạn trao đổi với nhà thầu chủ động hơn, thay vì chỉ gật đầu theo báo giá.
Chống thấm nhà: đừng đợi dột mới xử lý

Thấm dột hầu như luôn bắt nguồn từ vài vị trí quen thuộc: sân thượng, ban công, nhà vệ sinh, và chân tường giáp nhà bên cạnh. Ở sân thượng, lỗi phổ biến là lớp chống thấm xuống cấp sau vài năm nắng mưa, hoặc thi công sai độ dốc khiến nước đọng lâu. Ở nhà vệ sinh, các điểm xuyên sàn như ống thoát nước và ống cấp nước thường bị xử lý qua loa.
Chúng tôi từng tư vấn cho một khách ở Thủ Đức. Nhà xây được bốn năm thì trần phòng ngủ tầng dưới nhà vệ sinh bắt đầu loang lổ. Kiểm tra xong, nguyên nhân là lớp chống thấm gốc xi măng ban đầu quá mỏng, không chịu được việc ngâm nước lâu ở khu vực đặt bồn tắm. Cách xử lý là bóc lớp gạch cũ, thi công lại bằng màng chống thấm gốc bitum kết hợp lưới thủy tinh gia cường, rồi mới lát gạch lại.
Chống thấm nên làm ngay từ đầu, không nên đợi có dấu hiệu rồi mới sửa. Chi phí chống thấm phòng ngừa thường chỉ bằng một phần nhỏ so với chi phí sửa khi nước đã ngấm sâu vào bê tông. Nếu thấy trần hay tường bắt đầu ố vàng, bạn nên xử lý sớm trước mùa mưa, tránh để tình trạng lan rộng.
Lắp đặt camera an ninh: chọn đúng vị trí, đúng loại thiết bị

Camera an ninh không chỉ là chuyện mua máy tốt. Cách bố trí quyết định phần lớn hiệu quả. Nhiều nhà lắp camera độ phân giải cao nhưng lại bỏ quên cửa sau, khu để xe hoặc lối đi hông nhà, chính là những nơi dễ bị lợi dụng nhất.
Với nhà ở
Với nhà phố, chúng tôi thường ưu tiên camera ở cổng chính, khu để xe và các lối ra vào phụ. Nếu gia đình muốn tự lắp để tiết kiệm, nên tìm hiểu kỹ trước: chọn sai loại dây, sai góc quan sát hay lắp sai độ cao đều khiến hình ảnh kém hiệu quả. Bạn có thể đọc thêm bài có nên tự mua và lắp đặt camera tại nhà hay không, trong đó chúng tôi so sánh khá chi tiết giữa tự làm và thuê đơn vị chuyên nghiệp.
Với văn phòng và cửa hàng
Môi trường kinh doanh thường đòi hỏi an ninh cao hơn nhà ở, vì liên quan đến hàng hóa, tài sản và nhân sự ra vào mỗi ngày. Ngoài camera, nhiều nơi còn kết hợp kiểm soát cửa ra vào hoặc hệ thống báo động. Nếu bạn đang tính nâng cấp cho văn phòng hay cửa hàng, hãy tham khảo thêm giải pháp an ninh toàn diện cho văn phòng để có cái nhìn tổng thể, thay vì chỉ tập trung vào một chiếc camera.
Máy phát điện dự phòng: chọn công suất và vận hành an toàn
Cúp điện đột ngột luôn gây phiền toái, nhất là với gia đình có trẻ nhỏ, người lớn tuổi, hoặc hộ kinh doanh cần vận hành thiết bị liên tục. Nhiều người mua máy phát điện theo cảm tính, chọn máy rẻ hoặc nghe người quen giới thiệu, mà không tính tổng công suất tiêu thụ thực tế của nhà mình.
Chọn sai công suất thường dẫn đến hai tình huống. Thứ nhất, mua máy quá nhỏ, không đủ tải khi tủ lạnh, máy bơm và vài thiết bị khác cùng chạy, khiến máy quá tải và hỏng sớm. Thứ hai, mua máy quá lớn, vừa tốn tiền đầu tư ban đầu, vừa hao nhiên liệu. Cách tránh cả hai là liệt kê toàn bộ thiết bị cần dùng khi cúp điện, cộng tổng công suất rồi thêm một khoảng dự phòng. Chúng tôi có bài hướng dẫn về cách chọn công suất máy phát điện phù hợp, bạn nên đọc trước khi quyết định mua.
Vị trí đặt máy cũng quan trọng không kém. Nên chọn nơi thoáng gió, tránh đặt gần cửa sổ phòng ngủ vì khí thải và tiếng ồn. Với nhà phố diện tích nhỏ, loại máy có vỏ cách âm sẽ dễ sống chung với hàng xóm hơn.
Kết hợp các hạng mục khi xây hoặc cải tạo nhà
Khi làm việc với khách, chúng tôi luôn khuyên tính cả bốn mảng này ngay từ giai đoạn lập phương án. Đừng để đến lúc làm xong phần thô mới nghĩ tới chống thấm, camera hay máy phát điện. Dây điện cho camera nên đi âm tường ngay khi thi công, vị trí đặt máy phát điện nên có sẵn đường thoát khí và ổ cắm riêng, còn lớp chống thấm cần được nghiệm thu kỹ trước khi cán nền và lát gạch.
Làm đồng bộ như vậy vừa tiết kiệm, vừa tránh phải đục phá sửa lại về sau. Với những gia đình không có nhiều kinh nghiệm xây dựng, việc chủ động tìm hiểu trước và đặt đúng câu hỏi với nhà thầu đã là bước đi rất đáng giá, giúp ngôi nhà bền và an toàn hơn theo thời gian.