Chống thấm ban công, sân thượng là việc nhiều đội dựng cảnh quay hay bỏ qua. Ai cũng mải chọn phông nền đẹp, ánh sáng chuẩn. Ít người để ý cái sàn dưới chân đang âm thầm xuống cấp.
Chúng tôi từng hỗ trợ một studio nhỏ mới decor sân thượng làm nơi quay sản phẩm. Phông nền vải rất đẹp, đèn set up bài bản. Nhưng mới hai tháng, chân tường đã loang vệt ố vàng, lọt cả vào khung hình.
Sàn bê tông ngoài trời hứng nắng mưa quanh năm. Không chống thấm kỹ, nước ngấm dần qua các khe nứt li ti. Chuyện này không lộ ngay sau một, hai buổi quay. Vài tháng sau, ẩm mốc mới lan ra rõ. Bài viết này, chúng tôi chia sẻ kinh nghiệm xử lý phần nền trước khi bạn dựng góc quay ngoài trời.
Vì sao phải chống thấm ban công, sân thượng trước khi dựng phông nền
Nghe có vẻ chỉ là chuyện lát gạch, sơn tường. Nhưng gốc rễ nằm sâu hơn nhiều.
Ban công hay sân thượng vốn là phần kết cấu lộ thiên. Lớp chống thấm nguyên bản của nhà thầu, nếu có, cũng chỉ bảo hành vài năm. Sau thời gian đó, bê tông co giãn theo nhiệt độ, sinh ra các vết nứt chân chim. Nước mưa theo đó ngấm xuống, không thoát lên được. Nói dễ hiểu, sàn giữ nước ở bên trong, dù bề mặt nhìn vẫn khô ráo.
Ẩm không chỉ làm hỏng thẩm mỹ. Nước ngấm lâu ngày còn ăn mòn cốt thép bên trong sàn, làm giảm tuổi thọ kết cấu. Nhiều sân thượng còn lắp ổ điện, đèn chiếu sáng cố định cho các buổi quay. Ẩm thấm lâu ngày còn kéo theo rủi ro rò điện. Đây là phần chúng tôi luôn nhắc khách kiểm tra kỹ, không chỉ vì hình ảnh.
Chúng tôi gặp khá nhiều bạn kinh doanh online tận dụng sân thượng làm góc quay sản phẩm. Có người quay clip review, có người tranh thủ livestream bán hàng cuối tuần. Không gian ngoài trời có ánh sáng tự nhiên, đỡ tốn tiền thuê phòng chụp. Nhưng chỉ đầu tư cho hình đẹp thôi thì chưa đủ. Quên mất phần nền, sau một mùa mưa là biết ngay. Vệt ố vàng lại lọt vào khung hình lúc nào không hay. Nhiều shop trong số đó đã đầu tư thiết kế website thương mại điện tử bài bản. Hình ảnh sản phẩm trên site cũng cần đồng bộ. Hậu cảnh nhem nhuốc lọt vào khung hình sẽ làm giảm uy tín cả gian hàng lẫn website.
Chúng tôi hiểu vì sao khâu này hay bị bỏ qua. Ban công, sân thượng vốn không phải nơi sinh hoạt chính. Chủ nhà ít khi để ý. Thợ xây cũng chỉ làm chống thấm sơ sài theo đúng hợp đồng gốc. Đến lúc quyết định dựng phông nền quay phim ở đây, ít ai nghĩ phải kiểm tra lại phần nền. Tâm lý chung là nhìn vẫn ổn thì chắc còn tốt. Nhưng chống thấm hỏng thường không lộ ra ngay từ đầu. Nó âm thầm xuống cấp qua vài mùa mưa nắng. Tới khi phát hiện thì mọi thứ đã trễ.
Chống thấm không phải việc làm một lần rồi thôi. Chúng tôi vẫn nói với khách: đây là khoản đầu tư bảo vệ toàn bộ phần thô phía dưới. Muốn hiểu kỹ hơn, bạn có thể xem thêm cách xử lý chống thấm tường từ gốc. Chúng tôi từng chia sẻ khá kỹ về nguyên lý nước ngấm qua tường ở đó. Nguyên lý xử lý ở tường và ở sàn ban công khá giống nhau. Chỉ khác nhau ở vật liệu và độ dốc thoát nước.
Những dấu hiệu cho thấy bề mặt đang xuống cấp, cần xử lý sớm
Sàn thấm nước không phải lúc nào cũng lộ rõ ngay. Có vài dấu hiệu chúng tôi khuyên bạn để ý, trước khi kê đèn, dựng khung phông.
- Vết ố vàng loang ở trần hoặc chân tường giáp sân thượng — dấu hiệu nước đã âm thầm ngấm qua lớp chống thấm cũ.
- Rêu, mốc xanh đen bám ở góc khuất, ít nắng chiếu tới. Độ ẩm cao là môi trường lý tưởng cho nấm mốc phát triển.
- Sau mưa, nước đọng thành vũng quá nửa ngày chưa rút hết. Đây là dấu hiệu độ dốc thoát nước có vấn đề, hoặc phễu thu (miệng ống thoát nước trên sàn) đã bị nghẹt.
Ba dấu hiệu trên nghe đơn giản. Nhưng lại hay bị bỏ qua, vì ai cũng nghĩ sân nhà mình mưa vẫn khô ráo bình thường. Vấn đề là thấm không lộ ra ở đúng chỗ nước đọng. Nó thường lộ ra ở tầng dưới, cách xa vị trí ngấm ban đầu khá nhiều. Nhiều khách lau sạch vết ố là yên tâm. Nhưng nước vẫn âm thầm ngấm bên trong. Nếu bạn chưa từng thi công chống thấm cho khu vực này, đừng lo. Chúng tôi có bài chống thấm là gì trước khi thi công giải thích khá kỹ. Bạn nên đọc trước khi gọi thợ.
Dấu hiệu này thường lộ rõ nhất sau mùa mưa, khoảng tháng 9 tới tháng 11 ở miền Bắc. Ở miền Nam thì rơi vào mùa mưa tháng 5 tới tháng 10. Nếu định dựng phông nền vào đầu năm sau, đây là thời điểm tốt để kiểm tra sớm. Kiểm tra xong, còn kịp thi công trước khi bắt tay vào dựng cảnh.
Quy trình xử lý cơ bản trước khi dựng phông nền
Sân thượng nhà bạn có một trong ba dấu hiệu trên? Xử lý trước khi ráp khung phông vẫn nhanh hơn tháo dỡ sửa lại sau này.
Việc đầu tiên là dọn sạch bề mặt. Nghe đơn giản, nhưng khâu này quyết định một nửa độ bền của lớp chống thấm sau này. Bụi, rêu bám, lớp sơn cũ bong tróc đều phải cạo hết. Sau đó mới tới phần trám các vết nứt nhỏ. Vữa dùng để trám nên chọn loại gốc xi măng polymer. Đây là loại có pha thêm phụ gia đàn hồi, không giòn cứng như vữa thường. Vết nứt chân chim chỉ rộng 0,2-0,3mm cũng đủ cho nước len qua, đừng bỏ sót.
Kế đó là chọn vật liệu chống thấm. Với khu vực lộ thiên như ban công, sân thượng, chúng tôi thường khuyên dùng gốc bitum polyurethane hoặc màng khò nóng. Hai loại này chịu tia UV và co giãn nhiệt tốt hơn gốc xi măng đơn thuần. Màng khò nóng, nói đơn giản, là tấm màng dán bằng cách hơ nhiệt cho chảy dính xuống mặt sàn. Giá tham khảo dao động khoảng 150.000-300.000 đồng một mét vuông, tuỳ độ dày lớp phủ. Con số này chưa tính công cạo bề mặt cũ, nếu sàn đã xuống cấp nặng. Nói dễ hiểu, đây là lớp áo mưa cho cả sàn bê tông. Phải phủ đều, không bỏ sót mép giáp tường hay chân lan can — đó toàn là điểm nước hay chực chờ len vào.
Một lỗi chúng tôi hay gặp là chỉ quét chống thấm mà quên kiểm tra độ dốc thoát nước. Sàn phẳng lì, nước không có đường chảy về phễu thu. Công chống thấm coi như giảm một nửa hiệu quả. Độ dốc chuẩn thường khoảng 1-2%, tức cứ mỗi mét sàn nghiêng thấp xuống 1-2cm về phía miệng thoát. Nếu buổi quay của bạn dùng đèn, máy quay chạy điện liên tục ở sân thượng, hãy tính luôn cả nguồn điện. Bạn có thể tham khảo thêm cách chọn công suất máy phát điện phù hợp khi quay ở nơi chưa có ổ cắm cố định.
Một mẹo nhỏ đội ngũ hay nhắc khách: lớp chống thấm cần thời gian khô, ổn định. Thường mất 3-7 ngày, tuỳ thời tiết, trước khi lát gạch hay đặt vật nặng lên trên. Vội dựng khung phông ngay sau khi thi công dễ làm lớp phủ bong, nứt. Coi như phải làm lại từ đầu. Nắng gắt giữa trưa cũng không phải thời điểm lý tưởng để thi công. Vật liệu khô quá nhanh, kém bám dính. Buổi sáng sớm hoặc chiều mát thường cho kết quả tốt hơn.
Nhiều khách hỏi chúng tôi có tự làm được không. Với diện tích nhỏ, vài mét vuông, bạn có thể tự quét lớp chống thấm gốc xi măng. Thao tác không quá phức tạp, chỉ cần đúng kỹ thuật, đủ số lớp. Nhưng với sân thượng rộng, nhiều góc cạnh, chân tường, hộp kỹ thuật, chúng tôi vẫn khuyên thuê thợ có kinh nghiệm. Công thợ chống thấm sân thượng dao động khoảng 80.000-150.000 đồng một mét vuông. Giá này còn tuỳ độ phức tạp của bề mặt. Nghe có vẻ tốn, nhưng vẫn rẻ hơn nhiều so với việc dỡ cả bối cảnh ra sửa khi dự án quay đang dở dang.
Sau khi lớp chống thấm khô hoàn toàn, chúng tôi hay khuyên khách làm thêm một bước: bơm nước thử. Ngâm nước trên sàn khoảng 24 giờ, rồi xuống tầng dưới kiểm tra trần xem có thấm loang không. Bước này tốn thêm một ngày, nhưng đổi lại yên tâm hẳn trước khi ráp khung phông, kê đèn cố định. Phát hiện sớm một chỗ rò còn hơn phải tháo cả bối cảnh ra sửa giữa mùa quay.
Một khung hình đẹp cần bắt đầu từ một mặt sàn khô ráo
Dựng phông nền ngoài trời là khoản đầu tư nhìn thấy ngay: ánh sáng đẹp, backdrop ưng ý, khung hình chuyên nghiệp hơn hẳn. Phần chống thấm dưới chân lại âm thầm hơn nhiều. Không ai khen khi bạn làm tốt. Nhưng hỏng một lần là thấy hậu quả ngay trên từng khung hình sau đó.
Ban công hay sân thượng nhà bạn có dấu hiệu ố mốc như chúng tôi kể ở trên? Vậy thì xử lý trước khi ráp khung, đừng đợi quay được vài buổi mới sửa. Bỏ ra vài ngày làm đúng quy trình chống thấm. Bạn giữ được bối cảnh quay bền đẹp cho hàng chục, hàng trăm buổi sau này. Thay vào đó, bạn không phải cứ vài tháng lại che chắn, sửa chữa giữa chừng.