Top 5 lưu ý về lifestyle, làm đẹp và sức khỏe sau đây dành riêng cho người làm sáng tạo nội dung. Ngồi dựng phim, quay video cả ngày, nhiều bạn chỉ nhận ra da và sức khỏe xuống cấp khi đã muộn. Công việc này có đặc thù riêng: ngồi lâu, quay ngoài trời, lệch giờ giấc. Vì vậy, lifestyle của dân sáng tạo nội dung cần khác hẳn dân văn phòng thông thường. Mỗi lưu ý trong bài đều kèm tiêu chí và đối tượng phù hợp, để bạn dễ áp dụng vào công việc của mình.
Tiêu chí chọn Top 5 lưu ý về lifestyle, làm đẹp và sức khỏe
Chúng tôi không liệt kê lời khuyên sức khỏe chung chung áp dụng cho mọi ngành nghề. Mỗi lưu ý trong bài phải là vấn đề đặc thù của người quay dựng, làm nội dung. Vấn đề đó cần gắn liền với cách công việc này vận hành hằng ngày. Ngoài ra, mỗi lưu ý cũng cần áp dụng được ngay trong lịch làm việc thực tế. Bạn không cần đảo lộn hoàn toàn thói quen đang có.
Lưu ý 1: Giãn cơ giữa giờ khi phải ngồi edit hoặc quay dựng nhiều giờ liên tục
Ngồi trước máy tính dựng phim nhiều tiếng đồng hồ liên tục dễ gây áp lực lên cơ thể. Cơ cổ, vai gáy và lưng dưới là những vùng chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Giãn cơ giữa giờ nghĩa là dừng lại vài phút để vươn vai, xoay cổ, đứng dậy đi lại. Cách này giúp máu lưu thông tốt hơn và giảm cảm giác mỏi tích tụ.
Lưu ý này phù hợp nhất với editor và người quay dựng ngồi máy tính liên tục nhiều giờ mỗi ngày. Vào mùa cao điểm phải ra nhiều video cùng lúc, tình trạng này càng rõ hơn. Cần nói thật, giãn cơ chỉ giảm mỏi tạm thời. Về lâu dài, bạn vẫn cần điều chỉnh tư thế ngồi và đầu tư bàn ghế công thái học phù hợp. Chúng tôi từng chia sẻ khá kỹ về chủ đề này trong bài kinh nghiệm chọn ghế công thái học cho editor dựng phim. Bài viết đáng đọc nếu bạn đang cân nhắc đầu tư một chiếc ghế phù hợp hơn.
Lưu ý 2: Chăm sóc da khi phải trang điểm đậm hoặc quay ngoài trời nắng nhiều giờ
Da tiếp xúc nắng và lớp trang điểm dày lâu ngày dễ xuống cấp. Nếu không có bước chăm sóc phục hồi sau khi quay, tình trạng này sẽ nặng hơn. Nói dễ hiểu, ánh nắng gắt và lớp trang điểm dày khiến da mất nước nhanh hơn bình thường. Nếu lặp lại thường xuyên mà không bù ẩm kịp thời, da sẽ dần khô và xỉn màu.
Lưu ý này phù hợp nhất với người thường xuyên xuất hiện trước ống kính và ê-kíp quay ngoài trời. Đây là nhóm tiếp xúc nắng và mỹ phẩm ở cường độ cao hơn hẳn người bình thường. Chúng tôi từng tổng hợp khá chi tiết trong bài chăm sóc da cho ê-kíp quay ngoài trời nắng nhiều giờ. Bạn có thể tham khảo thêm nếu thường xuyên quay ngoại cảnh.
Lưu ý 3: Quản lý giấc ngủ khi lịch quay dựng, livestream lệch giờ giấc thông thường
Nhiều nhà sáng tạo nội dung làm việc khuya để dựng phim hoặc livestream vào khung giờ tối muộn. Đó là lúc khán giả online đông nhất. Vấn đề là cơ thể con người vốn quen với nhịp sinh học ngủ đêm. Thức khuya thường xuyên dễ khiến chất lượng giấc ngủ giảm dần theo thời gian. Dù tổng số giờ ngủ có vẻ vẫn đủ, chất lượng giấc ngủ mới là điều đáng lo.
Cần nói rõ, bạn không thể áp dụng ngay cách này nếu lịch làm việc đã lệch giờ từ lâu. Thay vào đó, hãy điều chỉnh dần từng bước. Ví dụ, bạn có thể lùi giờ ngủ sớm hơn mười lăm phút mỗi vài ngày, thay vì đổi đột ngột. Cố định giờ thức dậy, dù ngủ muộn, cũng là một mẹo hữu ích. Cách này giúp cơ thể duy trì nhịp sinh học ổn định hơn.
Lưu ý 4: Nhận diện dấu hiệu burnout sáng tạo trước khi ảnh hưởng chất lượng nội dung
Burnout, hay còn gọi là kiệt sức trong công việc, là tình trạng khác hẳn mệt mỏi thông thường. Dấu hiệu thường gặp là mất hứng thú với công việc từng yêu thích. Bạn có thể khó tập trung dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. Cảm giác làm gì cũng gượng ép, chứ không còn hào hứng như trước.
Đây là điều nên kiểm chứng kỹ trước khi kết luận. Burnout khác với mệt mỏi thông thường ở chỗ nó không cải thiện dù bạn đã ngủ đủ giấc hay nghỉ cuối tuần. Nếu tình trạng này kéo dài, nên cân nhắc nghỉ ngơi dài hơn. Đừng chỉ nghỉ vài ngày cuối tuần rồi lại lao vào deadline tiếp theo.
Lưu ý 5: Cân bằng thời gian cho gia đình khi lịch làm nội dung dày đặc
Người làm sáng tạo nội dung dễ rơi vào tình trạng làm việc không giới hạn giờ giấc. Công việc này không có ranh giới rõ ràng như giờ hành chính. Vì vậy, thời gian dành cho gia đình có thể bị co hẹp dần mà bản thân không nhận ra.
Lưu ý này phù hợp nhất với người mới bắt đầu xây kênh, chưa có ranh giới rõ giữa giờ làm và giờ nghỉ. Nhóm này dễ mang cả công việc lên bàn ăn hay vào những chuyến đi chơi cùng gia đình. Chúng tôi từng chia sẻ góc nhìn này trong bài giữ sức khỏe và gắn kết gia đình khi du lịch dài ngày. Đây là một cách để bạn thử đặt ra ranh giới rõ ràng hơn giữa công việc và thời gian riêng cho người thân.
Sai lầm thường gặp khi người làm nội dung bỏ qua sức khỏe để chạy deadline
Chúng tôi gặp khá nhiều bạn bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường khi đang gấp rút hoàn thành video theo lịch đăng. Nhiều người nghĩ rằng ăn sau cũng được, miễn kịp giờ lên sóng. Về lâu dài, thói quen này ảnh hưởng tới cả năng lượng làm việc lẫn sức khỏe tiêu hóa.
Một sai lầm khác cũng khá phổ biến là phớt lờ dấu hiệu mỏi mắt, đau lưng kéo dài. Nhiều người nghĩ đó chỉ là mệt tạm thời. Trong khi đó, đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang cảnh báo cần điều chỉnh. Nhiều người cũng không có kế hoạch nghỉ dài hơi, chỉ nghỉ ngắt quãng vài giờ giữa các dự án liên tiếp. Điều này khiến cơ thể không có đủ thời gian phục hồi thực sự.
Vài dấu hiệu cần chú ý khi cơ thể báo hiệu quá tải
- Mỏi mắt, đau lưng kéo dài trên vài tuần: cần điều chỉnh tư thế, thiết bị làm việc và đi kiểm tra nếu không cải thiện.
- Mất ngủ hoặc ngủ không sâu thường xuyên: nên xem lại lịch làm việc, giảm bớt khung giờ làm khuya liên tục.
- Mất hứng thú với công việc sáng tạo trong thời gian dài: cân nhắc nghỉ dài hơi thay vì cố ép bản thân tiếp tục.
Danh sách trên mang tính tham khảo dấu hiệu chung. Nó không thay thế tư vấn y tế chuyên môn nếu tình trạng kéo dài nghiêm trọng. Bạn có thể tìm hiểu thêm cách cân bằng sức khỏe khi lịch làm việc căng thẳng. Chúng tôi từng chia sẻ nguyên tắc này trong bài cân bằng sức khỏe khi ôn thi JLPT cường độ cao. Nguyên tắc đó áp dụng được cho cả người học lẫn người làm sáng tạo nội dung. Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo thêm thông tin tại kiwivision.vn. Trang này có góc nhìn đa dạng hơn về lifestyle cho dân sáng tạo nội dung.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao phân biệt mệt mỏi thông thường và dấu hiệu burnout thật sự?
Mệt mỏi thông thường thường cải thiện sau khi ngủ đủ giấc hoặc nghỉ cuối tuần. Burnout thì khác. Nó kéo dài dù bạn đã nghỉ ngơi, kèm theo cảm giác mất hứng thú với công việc từng yêu thích. Nếu tình trạng này kéo dài quá vài tuần, nên cân nhắc nghỉ dài hơn. Bạn cũng có thể tìm người có chuyên môn để được tư vấn.
Có nên đi du lịch ngắn ngày để sạc lại năng lượng sáng tạo không?
Có thể thử, nhưng cần lưu ý không mang công việc theo trong chuyến đi. Mục đích chính là để đầu óc nghỉ ngơi thật sự. Một chuyến đi vẫn kiểm tra tin nhắn công việc liên tục sẽ không mang lại hiệu quả phục hồi như mong đợi.
Ngồi edit nhiều giờ nên nghỉ giãn cơ bao lâu một lần là hợp lý?
Nên đứng dậy vận động nhẹ khoảng năm đến mười phút sau mỗi bốn mươi lăm đến sáu mươi phút ngồi liên tục. Đây chỉ là mốc tham khảo chung, bạn nên điều chỉnh theo cảm nhận cơ thể của chính mình. Đừng cố chịu đựng tới khi thấy đau mới nghỉ.
Người mới làm nội dung nên đặt giới hạn giờ làm việc ra sao để tránh burnout sớm?
Nên đặt một khung giờ làm việc cố định ngay từ đầu, kể cả khi mới bắt đầu và chưa có nhiều áp lực deadline. Điều này giúp hình thành thói quen tốt trước khi công việc bận rộn hơn. Việc này khó hơn nhiều nếu đợi tới lúc đã quen làm việc không giới hạn rồi mới bắt đầu điều chỉnh lại.